14-02-08

Penstemons hebbeding voor de border

Dat de penstemons behoren tot de familie van de leeuwenbekachtigen zie je meteen aan de bloemstructuur.  Afkomstig uit het midden en westen van Amerika ontleenden ze hun naam uit het Grieks: penta (vijf) en stemon (meeldraden).  Dus bloem met vijf meeldraden.  Hun overvloedige bloei vanaf mei tot het vriest, hun grote verscheidenheid in kleuren en combinaties, hun groen blijven tijdens de winter maken hen tot hebbeding voor iedere tuin.  Spijtig genoeg heeft deze lofzang ook een keerzijde.  De plant houdt van humusrijke kleiachtige grond die goed waterdoorlatend is.  En daar nijpt dikwijls het schoentje.  Verder is de wintervastheid niet gewaarborgd.  Door de zachte winters de laatste jaren hebben mijn oudste planten een stevig wortelbestel gekweekt en dit komt de planten ten goede.  Toch neem ik uit voorzorg van iedere soort voldoende stekken.

IMG_0059

Penstemon 'Garnet'

Stekken 

Half juli neem ik stevige topstekken.  Neem bij voorkeur kleine stekpotjes omdat het inwortelen daarin veel sneller gebeurt.  Bij tijdsgebrek gebruik ik de klassieke zaai- en stekgrond uit een tuincentrum.  Liever maak ik deze zelf met een mengsel van ¼ kleigrond, ¼ potgrond en ½ rijnzand.  De kleine potjes plaats ik naast mekaar in een grotere bak waarin ik onderaan een laagje van 2 cm stekgrond aanbreng.  Het water geven gebeurt in de grote bak waarin natuurlijk vooraf draineringsgaatjes aangebracht werden.  Het is uit den boze de stekjes bovenaan in de stekpotjes te gieten.  Dit vooral omdat het de bovenste laag van de grond verhard en ook omdat het gemakkelijker schimmelvorming in de hand werkt.  Waar ik het inwortelen laat gebeuren?  Niet in een serre maar gewoon op een plaatsje in de tuin uit de zon natuurlijk.  Na anderhalve maand (=begin september) zijn de stekjes reeds goed ingeworteld en klaar om uitgeplant te worden in potjes van 7 cm in goede potgrond.  Bij de eerste koude nachten zul je snel merken dat de groei stagneert.  Dan breng ik alles naar binnen in een niet verwarmde maar wel goed verlichte en verluchte kelder.  Daar zullen ze blijven tot einde maart.  Vanaf het overplanten top ik de plantjes regelmatig volgens het systeem dat heel goed gekend is bij de fuchsialiefhebbers nl.: om de twee bladparen.  Bij twee topbeurten stop ik want dan heeft de plant een voldoende bossige stijl aangenomen.

 

Tip!  In de beginjaren poogde ik de stekjes te laten overwinteren in de verwarmde veranda.  In plaats van er goed mee te doen deed ik slecht.  De plantjes groeiden met waterscheuten en kregen gemakkelijk een schimmelziekte.  Dit laatste vooral  omdat er teveel vocht moest gegeven worden.  Nu overwinter ik ze in een ruimte met maximum 5°C en heb omzeggens geen plantsterfte meer.

IMG_0061

Penstemon 'Sunburst Ruby'

Grond en voeding Penstemons houden niet van natte voeten.  Daarom moet de grond goed doorlatend zijn zodat tijdig het overtollige water afgevoerd wordt.  Dat is wel eens een probleem met de (dikwijls zware) kleigrond van het Pajottenland.  Zelf heb ik hem verlicht met zand en compost.  Hoeveel  wordt bepaald door de zwaarte van de grond. 

Penstemons kunnen goed tegen droogte.  Bij extreme droogte is een watergift ’s morgens aan te raden tegenover ’s avonds.

Winterhardheid  

Penstemons zijn niet echt winterhard.  De laatste jaren wekken ze de indruk van wel.  Dit komt natuurlijk door de zachtheid van de winters.  Daarenboven zijn ze in mijn stadstuin beschermd door de huizenrijen.  Ze kunnen wel een –5°C aan.  Om niet verrast te worden dek ik ze af zoals uitgelegd in het artikel ‘Plantensteunen’.  Ieder jaar neem ik daarenboven van alle soorten voldoende stekken.  Heb ik ze zelf niet nodig, kan ik er een andere tuinier gelukkig mee maken.

IMG_0008
Penstemon 'Sunburst Ruby' - februari 2008 

Bijsnoeien 

Alle soorten die ik in mijn tuin heb zijn groenblijvers.  Sommigen blijven klein (15 – 30 cm) andere  kunnen flink uitgroeien tot 1 meter en meer.  De kleinblijvende soorten passen perfect in een rotstuintje.  De andere zijn uitermate geschikt in de vaste plantenborder.  De hogere snoei ik einde maart terug tot op ongeveer 20 à 30 cm.  Snel vormen ze nieuwe stevige scheuten.  Dit bijsnoeien moet niet echt, maar hou er dan rekening mee dat de bloemen kleiner zullen zijn.

Zodra een stengel uitgebloeid is knip ik hem weg tot 1 bladpaar onder de plaats waar de bloem begon.  Daar zullen zich snel nieuwe stengels en bloemen vormen. 

IMG_0066
P. 'Sunburst Ruby'
IMG_0064

                                               P. 'Rich Ruby'
 
P. 'Tenius'

 P. digitalis 'Husker'

 P. Midnight

 P. Osprey

Tot slot …

Penstemons zijn zowel naar kleur als structuur hebbedingen voor een border.  Ze bloeien overweldigend en aanhoudend van half mei tot het vriest.  Vorige (zachte) winter (2006-2007) zijn er steeds een paar bloemstengels gebleven.